جهانگردان ديگر برترى داشت . وى در سفرنامه‌اش شرح مبسوط و دقيقى راجع به اخلاق و عادات و دارايى مردم ايران نوشته و در آن آورده است : ايرانيان در سواركارى مهارت زياد دارند ، و غالبا جامه‌هاى خوب مىپوشند . بيشتر خانواده‌ها شتر دارند ، و پيرايه‌هايى كه بر شتران خود مىآويزند ديدنى و لذّت‌آفرين است . توماس هربرت tomas herbert كه همراه سر دادمور كاتون نخستين سفير پادشاه انگليس به ايران عزيمت كرد روز 24 ژانويه 1628 وارد اصفهان شد . او طى سياحت در ايران سفرنامه‌اى نوشت كه در سال 1638 ميلادى - 1017 خورشيدى - به طبع رسيد . پيترو دولاواله pietro della valle نيز مدت هفت سال زمان پادشاهى شاه عباس بزرگ در ايران توقف و سياحت كرد . برخى از اين كسان جوانانى بودند كه در خانواده‌اى متنعّم و محتشم پرورش يافته بودند ، به جهتى دل از خانواده و ديار خود بركنده بودند ، و براى رفع آزردگيها و رنجشهاى درونى خود بار سفر بسته بودند مانند گملى كاررى gemelli careri كه در سال 1694 ميلادى برابر 1073 خورشيدى به ايران آمد تا سرزمينى را كه در اعصار كهن سراسر دنياى آن روزگاران را زير پوشش خود گرفته بود به چشم بصيرت و عبرت بنگرد . برخى از آنان نيز در عشق شكست خورده بودند ، و براى تسكين آلام درونى خويش راه سرزمينهاى ناآشنا را در پيش گرفته بودند . اين كسان پس از سالها سياحت در سرزمينهاى دور مشاهدات خود را به صورت سياحتنامه منتشر كردند . بعضى نيز براى هموار كردن راه نفوذ فرمانروايان خود ، و گشودن باب بازرگانى در سطحى وسيع ، بدين سرزمين روى آوردند . افرادى نيز به منظور تبشير و تبليغ دين به ايران پا نهادند . اغلب اينان از هر دسته و گروه به هنگام مراجعت به اروپا آنچه را كه ديده و شنيده و دريافته بودند به صورت سفرنامه نوشتند كه برخى از آنها مورد توجه دانايان و محققان قرار گرفت . رشد آمد و شد مسافران و جهانگردان اروپايى به ايران ، پس از حكومت ايلخانيان نيز همچنان ادامه داشت ، امّا تحت تأثير عواملى چند گاهى كاهش و گاهى فزونى مىگرفت ، و چون پادشاهان صفوى مخصوصا شاه عباس اول و شاه عبّاس ثانى به گسترش و تحكيم روابط متقابل بازرگانى مخصوصا تجارت ابريشم ، و برقرارى روابط دوستى با پادشاهان و امپراتوران اروپا توجه و علاقهء خاص داشتند رفت و آمد سفيران ، هيأتهاى مبلّغان مذهبى ، نمايندگيهاى شركتهاى بازرگانى ، و تاجران بيشتر شد و در طول زمان